• Nederlands
  • Engels
 

Arbeids- en Organisatie opstellingen

Als je “er” de vinger niet op kunt leggen! Een organisatie kun je vergelijken met een ijsberg. Het gedeelte dat boven het wateroppervlak uitsteekt, representeert de formele aspecten van de organisatie, het gedeelte dat zich onder het wateroppervlak herbergt, representeert de informele aspecten van de organisatie. Tot de informele factoren horen onder andere: machts- en invloedsstructuren, interactiepatronen en groepsrelaties, groepsnormen, indirecte rolverwachtingen en waardesystemen, verwachtingen, wensen, behoeften, tevredenheid van medewerkers met de organisatie en het werk. Het ijsbergmodel maakt duidelijk dat het grootste gedeelte van alles wat er gebeurt in een organisatie onder de oppervlakte verborgen is.

Naarmate organisaties de overtuiging hebben dat de medewerkers hun grootste kapitaal zijn, wordt het des te belangrijker om te begrijpen wat er zich aan de andere kant van de officiële en zichtbare organisatiestructuur aan tussenmenselijke processen afspeelt, welke kracht hier werkzaam zijn, en hoe zij bewuster beïnvloed kunnen worden indien zij erkend en als systeemdynamiek beter begrepen worden. Opstellingen van arbeidsrelatiesystemen kunnen bijdragen aan het verkrijgen van inzicht in de dieptestructuur van conflicten op het werk. Zij helpen zowel degenen die een eigen opstelling doen, als degenen die als representant hun medewerking geven om nieuwe inzichten in hun arbeidssituatie te verkrijgen. Zo openen zij voor hen wegen om zich uit conflictueuze verstrikkingen in arbeidsrelaties los te maken. Wetenschappelijke onderzoekingen tonen aan dat de opstellingenmethode in de context van bedrijven geëigend is om inzicht te geven in centrale processen zoals communicatie en leiderschap. Ook lenen opstellingen zich goed als methode voor het analyseren en oplossen van werkgerelateerde conflicten.

 

Wat is het?

Een organisatie kun je zien als een systeem. Iedereen vormt een (onmisbaar) radertje in het geheel. Als ergens in het systeem de balans wordt verstoord, dan volgt onbewust meteen op een andere plek een reaktie van iemand binnen de organisatie, om de balans te herstellen door middel van bepaalde gedragingen en/of gevoelens die niet verklaarbaar zijn. In basis heeft ieder mens recht op erkenning van zijn plek, in de juiste volgorde, waarbij de balans tussen geven en ontvangen van belang is. Tevens is een ieder verantwoordelijk voor zijn eigen deel. Belemmeringen om de eigen plek in te nemen kunnen te maken hebben met onbewust nageleefde patronen uit de eigen familiegeschiedenis, voorgeschiedenis van het bedrijf of het arbeidsverleden.

oorzaken van verstoringen binnen een organisatie zijn onder andere: onterecht ontslag, opvolging binnen een (familie) bedrijf, fusie, reorganisatie, niet erkennen van een oprichter.

 

Werkwijze

Kern van de werkwijze is het opstellen van de organisatie met behulp van plaatsvervangers. Een organisatieopstelling start met de vraag van een cliënt: deze vraag blijft leidraad gedurende de opstelling. Deze methode maakt gebruik van feiten uit de organisatie. Eerst wordt de vraag van de cliënt verhelderd en van daaruit kiest de begeleider wie of wat er wordt opgesteld. Vervolgens stelt de cliënt plaatsvervangers uit de groep deelnemers op voor zichzelf en andere elementen binnen de organisatie. Zonder na te denken en volgens een eigen innerlijk beeld ontstaat er een psychologisch landschap. Het bijzondere van deze werkwijze is dat de opgestelde plaatsvervangers, op de hen door de cliënt toegewezen plek, toegang blijken te krijgen tot dezelfde gevoelens, krachten en verhoudingen als degene die zij representeren. Daardoor wordt de verborgen dynamiek van het probleem zichtbaar. Onder begeleiding ontvouwt zich een situatie waardoor de opstelling in beweging komt en een ieder zijn/haar juiste plek binnen het systeem (her)vindt. Door woorden te laten uitspreken bij het nieuwe beeld, ontstaat er ook een andere ervaring: soms groeit er aanvaarding met hoe het is, vaak kan er een nieuwe ingang gevonden worden om persoonlijke moeilijkheden tot een “oplossing” te brengen.

 

Voor wie en wanneer kunnen opstellingen werken?

Op individueel nivo bij:

  • vragen over eigen bevoegdheden, verantwoordelijkheden en toekomstmogelijkheden
  • het gevoel niet op de juiste plek te zitten
  • belemmerende concurrentie tussen collega’s 
  • algehele onzekerheid en/of onvrede
  • het zich bij herhaling voordoen van conflicten
  • keuzemogelijkheden in loopbaan

 

Op organisatie nivo bij:

  • onduidelijkheid in leiderschap
  • ziekteverzuim onder de medewerkers
  • herhaaldelijke terugkeer van dezelfde problematiek, ondanks vervanging van de leiding
  • onvoldoende effect van opleidings- en trainingsprogramma’s
  • strijd tussen verschillende afdelingen en subgroepen binnen de organisatie
  • het voortleven van oud zeer en andere historische belemmeringen
  • onduidelijkheid over verantwoordelijkheden
  • algemene behoefte aan meer daadkracht

 

Wat kun je daarmee bereiken?

Voor de deelnemers zijn er meerdere effecten: het uitwerken van (een deel van) de het probleem binnen de organisatie, opent wegen om zich uit conflictueuze verstrikkingen los te maken, het zien en meeervaren van opstellingen van medegroepsleden is een verrijkende en verreikende ervaring door het uitbreidende inzicht in de werking van organisatiesystemen, door als plaatsvervanger te fungeren in een opstelling ervaart men gevoelens en lijfsensaties vanuit een totaal andere context, waardoor de ruimte voor eigen gevoelens en ervaringen wordt vergroot.

 


Data
Nieuws
01 januari 2016
Naamswijziging

Met ingang van 1 januari 2016 is de naam van Icis Coaching, Consultancy & Training gewijzigd in Heliotropo; Advies, Begeleiding en Training voor mens en organisatie op het gebied van groei en ontwikkeling. Heliotropo betekent &q

Lees meer »

Volg ons via:



Heliotropo
groeien naar een nieuw en hoger bewustzijn
Cor Gehrelslaan 39
5626 HB Eindhoven
Telefoon: +31 (0)6 513 143 69
Email: info@heliotropo.nl
Website: www.heliotropo.nl
Heliotropo is de handelsnaam van Icis Coaching&Counseling BV
© 2017 All rights reserved